TÌNH HÌNH GIÁ TẤM PIN QUANG ĐIỆN TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

Sau khi Trung Quốc chính thức công bố điều chỉnh chính sách hoàn thuế xuất khẩu đối với các sản phẩm quang điện và pin, thị trường năng lượng mặt trời toàn cầu đã bước vào một giai đoạn biến động mạnh. Trong bối cảnh đó, giá tấm pin năng lượng mặt trời không còn ổn định theo tuần hay theo tháng, mà có thể thay đổi theo ngày, thậm chí theo từng giờ giao dịch.
Bài Market Insight dưới đây phân tích nguyên nhân, tác động và những dấu hiệu thực tế cho thấy thị trường quang điện đang bước vào giai đoạn tái định giá sâu, đòi hỏi doanh nghiệp và nhà đầu tư phải có cách tiếp cận thận trọng và linh hoạt hơn.

1. Chính sách hoàn thuế của Trung Quốc – “cú hích” làm thay đổi cấu trúc giá

Trong nhiều năm qua, hoàn thuế VAT xuất khẩu là một trong những yếu tố giúp thiết bị quang điện Trung Quốc duy trì lợi thế giá trên thị trường quốc tế. Việc Trung Quốc công bố:

• Dừng hoàn thuế đối với sản phẩm quang điện

• Giảm dần và tiến tới chấm dứt hoàn thuế đối với pin

đã tạo ra một “policy shock” thực sự đối với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến chi phí xuất khẩu, mà còn tác động trực tiếp đến cách các nhà máy hình thành giá bán, đặc biệt trong giai đoạn đầu khi thị trường chưa kịp thích ứng.

2. Vì sao giá tấm pin biến động theo ngày, thậm chí theo giờ?

2.1. Thị trường bước vào giai đoạn tái định giá

Khi yếu tố hoàn thuế bị loại bỏ, giá thiết bị quang điện buộc phải phản ánh lại:
a) Chi phí sản xuất thực tế
b) Chi phí tài chính và logistics
c) Biên lợi nhuận bền vững của nhà máy

Quá trình này không diễn ra ngay lập tức, mà thông qua nhiều vòng điều chỉnh ngắn hạn, khiến giá liên tục dao động trong thời gian đầu.

2.2. Thực tế từ các nhà sản xuất và thương hiệu lớn

Ngay sau khi chính sách được công bố, thị trường ghi nhận các động thái cụ thể từ nhiều thương hiệu quang điện Tier 1:

• Các nhà sản xuất module như LONGi, Jinko Solar, Trina Solar rút ngắn thời gian hiệu lực báo giá, từ mức 7–14 ngày xuống còn 24 giờ, thậm chí chỉ vài giờ.

• Một số nhà máy tạm thời “giữ giá”, chỉ báo giá theo từng lô hoặc theo tồn kho thực tế.

• Giá cùng một model tấm pin có thể khác nhau giữa buổi sáng và buổi chiều, tùy thời điểm chốt đơn.

Điều này cho thấy thị trường đang ở trạng thái tìm điểm cân bằng mới, thay vì vận hành theo cơ chế giá ổn định như trước.

2.3. Hiệu ứng lan tỏa sang inverter và pin lưu trữ

Mặc dù chính sách hoàn thuế tập trung vào quang điện và pin, nhưng trên thực tế:

• Pin lưu trữ chịu tác động trực tiếp, do nằm trong nhóm sản phẩm bị giảm và dừng hoàn thuế.

• Inverter chịu tác động gián tiếp thông qua chi phí linh kiện, tài chính và chiến lược định giá theo hệ sinh thái sản phẩm.

Các thương hiệu inverter và lưu trữ như Solis, Huawei, Sungrow, Dyness đã bắt đầu áp dụng:

• Cơ chế báo giá theo tồn kho

• Giữ giá có điều kiện

• Điều chỉnh giá theo từng giai đoạn, thay vì cam kết dài hạn

3. Thị trường Việt Nam chịu tác động như thế nào?

Việt Nam là thị trường nhập khẩu lớn thiết bị quang điện, do đó biến động giá quốc tế nhanh chóng phản ánh vào thị trường trong nước.
Một số tác động dễ nhận thấy gồm:

1. Khó cố định chi phí dự án nếu thời gian ra quyết định kéo dài

2. Rủi ro biến động giá trong quá trình triển khai EPC

3. Áp lực quản trị tồn kho và dòng tiền đối với doanh nghiệp phân phối

Trong bối cảnh này, tốc độ cập nhật thị trường và khả năng chủ động nguồn hàng trở thành yếu tố then chốt.

4. Góc nhìn từ Rongstar Việt Nam

Theo quan sát từ Rongstar Việt Nam, giai đoạn hiện tại không đơn thuần là biến động giá ngắn hạn, mà là quá trình thị trường quang điện chuyển từ cạnh tranh dựa trên ưu đãi thuế sang cạnh tranh dựa trên giá trị thực.

Với vai trò là đại lý cấp 1 của Solis, Dyness và Longi, Rongstar tập trung:

• Theo dõi sát diễn biến giá từ nhà máy theo thời gian thực

• Chủ động chiến lược tồn kho nhằm giảm rủi ro cho đối tác

• Tư vấn thời điểm mua và cấu hình thiết bị phù hợp với từng dự án

Cách tiếp cận này giúp khách hàng và nhà đầu tư thích ứng tốt hơn trong giai đoạn thị trường đang tái cấu trúc.

5. Nhận định thị trường trong thời gian tới

Trong ngắn hạn, thị trường quang điện nhiều khả năng vẫn tiếp tục:

• Biến động giá cục bộ

• Điều chỉnh chiến lược báo giá từ nhà máy

• Phân hóa rõ giữa các nhà cung cấp có năng lực chuỗi cung ứng và các đơn vị phụ thuộc hoàn toàn vào biến động bên ngoài

Trong trung và dài hạn, mặt bằng giá mới sẽ dần ổn định, hướng tới sự bền vững và minh bạch hơn cho toàn ngành.

6. Kết luận

Việc giá tấm pin, inverter và pin lưu trữ biến động theo ngày, thậm chí theo giờ, là hệ quả tất yếu của quá trình tái định giá thị trường sau thay đổi chính sách hoàn thuế của Trung Quốc.
Đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư, giai đoạn này đòi hỏi hiểu đúng bản chất thị trường, phản ứng nhanh và lựa chọn đối tác có năng lực thực tế, nhằm kiểm soát rủi ro và tối ưu hiệu quả đầu tư.