Chính sách hoàn thuế xuất khẩu thiết bị quang điện của Trung Quốc năm 2026 và tác động toàn cầu

1. Chính sách hoàn thuế xuất khẩu thay đổi từ Trung Quốc

Trong tháng 1/2026, Trung Quốc chính thức ban hành điều chỉnh quan trọng đối với chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) xuất khẩu liên quan đến các sản phẩm thiết bị quang điện, bao gồm tấm pin năng lượng mặt trời, inverter (biến tần), pin lưu trữ và các sản phẩm pin/quang điện khác. Theo đó:

• **Hủy bỏ hoàn thuế VAT đối với các sản phẩm quang điện kể từ 01/04/2026.

• **Giảm mức hoàn thuế VAT đối với sản phẩm pin từ 9% xuống 6% kể từ 01/04/2026, và dừng hoàn thuế hoàn toàn từ 01/01/2027.

Quyết định này đánh dấu một bước chuyển lớn sau khi Trung Quốc từng điều chỉnh giảm mức hoàn thuế từ 13% xuống 9% vào năm 2024 đối với các linh kiện quang điện và pin.

2. Mục tiêu và lý do của Trung Quốc

Theo các phân tích từ cơ quan chức năng và hiệp hội ngành, các lý do chính cho quyết định này gồm:
a. Đưa giá xuất khẩu phản ánh đúng chi phí và giá trị sản xuất thực tế, thay vì phụ thuộc vào ưu đãi thuế.
b. Giảm nguy cơ tranh chấp thương mại quốc tế, nhất là các khiếu kiện chống bán phá giá và trợ cấp từ các thị trường lớn như EU và Mỹ.
c. Ổn định thị trường xuất khẩu về dài hạn, tránh cạnh tranh giảm giá quá mức gây bất lợi cho doanh nghiệp Trung Quốc nhưng cũng tạo ra rủi ro chính trị và pháp lý.

3. Vì sao động thái này gây ảnh hưởng lớn đến ngành quang điện?

a. Vị thế thống trị của Trung Quốc

Trung Quốc là trung tâm sản xuất và xuất khẩu thiết bị năng lượng mặt trời lớn nhất thế giới:

• Chiếm tỷ lệ áp đảo trong sản lượng tấm pin và wafer silicon toàn cầu.

• Là nguồn cung chủ yếu cho nhiều chuỗi sản xuất quốc tế.

Do đó, việc thay đổi hoàn thuế có thể ảnh hưởng ngay lập tức đến giá xuất khẩu, chi phí đầu vào và kênh cung ứng toàn cầu.

b. Tác động đến giá bán sản phẩm trên thị trường quốc tế

Việc loại bỏ ưu đãi hoàn thuế VAT có thể khiến giá xuất khẩu tấm pin, bộ biến tần inverter, pin lưu trữ… tăng lên so với trước đây, ít nhất là trong ngắn hạn bằng cách phản ánh đúng thuế VAT thực tế.

Điều này buộc các nhà sản xuất và xuất khẩu điều chỉnh chiến lược giá, tìm kiếm giải pháp tối ưu chi phí sản xuất, quản lý nguồn lực và logistics.

4. Ảnh hưởng đến thị trường toàn cầu

a. Chuỗi cung ứng quang điện

Với chính sách mới, các xu hướng có thể xuất hiện là:

• Giá thiết bị quang điện xuất khẩu từ Trung Quốc có thể tăng nhẹ.

• Các nhà sản xuất ngoài Trung Quốc có cơ hội cạnh tranh tốt hơn nếu giá thành hợp lý và chất lượng cải thiện.

• Chuỗi cung ứng buộc phải thích ứng nhanh theo diễn biến thị trường mới.

b. Giảm rủi ro thương mại

Việc loại bỏ hoàn thuế giúp giảm bớt các khiếu kiện chống bán phá giá và trợ cấp tại các thị trường nhập khẩu lớn. Mặc dù các vụ kiện vẫn có thể xảy ra, nhưng môi trường pháp lý và cạnh tranh có thể ổn định hơn.

5. Tác động đối với Việt Nam và các thị trường nhập khẩu

Việt Nam là một trong những thị trường tiêu thụ thiết bị quang điện lớn và có tốc độ tăng trưởng nhanh, nhờ tiềm năng bức xạ cao và nhu cầu sử dụng năng lượng sạch tăng.
Trong bối cảnh chính sách mới, những tác động chính có thể bao gồm:

• Giá thiết bị nhập khẩu từ Trung Quốc có thể không còn thấp như trước đây, do không còn khoản hoàn thuế VAT xuất khẩu.

• Doanh nghiệp Việt Nam, nhà nhập khẩu, nhà thầu EPC và các dự án năng lượng cần điều chỉnh kế hoạch chi phí, đàm phán lại với nhà cung cấp và tính toán lại chiến lược triển khai dự án.

• Cơ hội cho các nhà sản xuất, nhà phân phối ngoài Trung Quốc tăng tỷ lệ tham gia thị trường nếu giá thành cạnh tranh.

6. Vai trò của Rongstar Việt Nam trong bối cảnh này

Trong bối cảnh chính sách hoàn thuế xuất khẩu của Trung Quốc thay đổi, Rongstar Việt Nam – đơn vị phân phối thiết bị năng lượng mặt trời và lưu trữ điện – luôn cập nhật kịp thời diễn biến thị trường để chủ động điều chỉnh chiến lược kinh doanh.
Là đại lý cấp 1 của các thương hiệu hàng đầu như Solis, Dyness và Longi, Rongstar không chỉ cung cấp thiết bị quang điện chính hãng, mà còn hỗ trợ đối tác và khách hàng theo dõi biến động giá, tối ưu nguồn cung và lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp.

Với kinh nghiệm sâu trong lĩnh vực quang điện và hệ thống lưu trữ, Rongstar tiếp tục đồng hành cùng các doanh nghiệp, nhà thầu và nhà đầu tư trong việc phân tích chi phí, cân đối thiết bị và lộ trình đầu tư dài hạn, nhằm đảm bảo hiệu quả và bền vững cho các dự án năng lượng sạch.

7. Nhìn nhận chiến lược dài hạn

Chính sách mới của Trung Quốc cho thấy xu hướng chuyển dịch từ cạnh tranh dựa trên ưu đãi thuế sang cạnh tranh dựa trên công nghệ, hiệu quả sản xuất và giá trị gia tăng là tất yếu. Điều này thúc đẩy:

• Đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ tấm pin hiệu suất cao, inverter thế hệ mới và giải pháp lưu trữ thông minh.

• Nhiều thị trường tăng cường nội địa hóa sản xuất để giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài.

• Giá quang điện trở nên bền vững hơn và ít phụ thuộc vào các biến động chính sách trong ngắn hạn.

8. Kết luận

Việc Trung Quốc điều chỉnh hoàn thuế xuất khẩu thiết bị quang điện và pin là một diễn biến đáng chú ý, không chỉ với các nhà sản xuất mà còn với toàn bộ chuỗi cung ứng thiết bị năng lượng toàn cầu.
Đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, việc hiểu rõ thay đổi này giúp định hướng chiến lược mua sắm, đàm phán và lựa chọn giải pháp phù hợp, đảm bảo hiệu quả đầu tư khi thị trường biến động.